Wat is een CLT-constructie?

Kruislings gelamineerd hout (CLT) – of CLT-elementen – verwijst naar massief houten elementen die bestaan uit lagen kruislings op elkaar gelijmde planken, en die vaak worden gebruikt als dragende structuur in muren, vloeren en daken van gebouwen met één of meerdere verdiepingen. Ze hebben een hoge sterkte in verhouding tot hun eigen gewicht, maar CLT-elementen zijn ook een vochtgevoelig materiaal, waarmee al in de ontwerpfase rekening moet worden gehouden.

Waarom moeten CLT-panelen worden behandeld?

Bouwen met CLT-panelen wordt steeds populairder, maar CLT-panelen zijn gevoelig voor vocht. De behandeling van CLT-panelen (kruislings gelamineerd hout) binnenshuis is in de eerste plaats nodig om het materiaal tijdens de bouwfase tegen vocht te beschermen, de maatvastheid te waarborgen, schade te voorkomen en de gewenste esthetische uitstraling te verkrijgen.

CLT is een hygroscopisch en diffusieopen materiaal, wat betekent dat het vocht opneemt en afgeeft afhankelijk van de omgeving.

Welke schade kunnen CLT-panelen oplopen?

Schade aan CLT-elementen kan zich onder meer uiten in een sterke toename van schimmel en rot, evenals in het ontstaan van scheuren die leiden tot lekken in de lucht- en dampbarrière. Deze schade leidt bij beide soorten elementen tot een verslechtering van het binnenklimaat en is met name geconstateerd – als gevolg van onjuiste hantering van de CLT-elementen – in kwetsbare vochtige ruimtes en onbeveiligde installaties.

Wat moet het vochtgehalte van een CLT-paneel zijn?

CLT-elementen worden doorgaans vanuit de fabriek geleverd met een vochtgehalte van 12 % – plus of min twee procent. Dit percentage ligt aanzienlijk hoger dan het vochtgehalte bij gebruik in de winter, wanneer men kan uitgaan van een vochtgehalte in het hout van ongeveer 8 % in evenwicht met het binnenklimaat. En het is dit verschil in vochtgehalte dat leidt tot uitdroging en dus krimp. Over het algemeen moet rekening worden gehouden met lichte krimpscheurtjes aan het oppervlak van de CLT-elementen.

Aangezien CLT-elementen gevoelig zijn voor vocht, wordt aanbevolen de voorzorgsmaatregelen te volgen die gelden voor traditionele houtbouw. De opdrachtgever of zijn adviseur moet een vochtbeheersplan opstellen waarin de behandeling van de elementen vanaf de fabriek tot aan de voltooide bouw wordt beschreven.

Dit zijn de belangrijkste redenen om CLT binnenshuis te behandelen:

Bescherming tegen vocht en beschadigingen: CLT-elementen zijn gevoelig voor vocht, met name tijdens transport, opslag en montage. Vocht kan leiden tot schimmelvorming, zwammen en maatveranderingen van het hout. Daarom wordt vaak een tijdelijke bescherming (zoals de ‘wet guard’) op de oppervlakken aangebracht om waterinsijpeling te voorkomen totdat het gebouw gesloten is.

Voorkomen van krimpscheuren: Wanneer hout droogt, krimpt het. Als CLT-panelen worden gemonteerd terwijl ze een hoog vochtgehalte hebben en vervolgens drogen in een verwarmde binnenomgeving, kunnen er scheuren ontstaan. Een oppervlaktebehandeling kan helpen dit proces te beheersen.

Luchtdichtheid en stabiliteit: Om de luchtdichtheid van het gebouw te garanderen en geluidsoverlast door scheuren te voorkomen, is het belangrijk om de voegen correct te behandelen.

Esthetiek en afwerking: Als CLT-panelen zichtbaar moeten blijven (in de woningbouw), worden ze vaak behandeld om het uiterlijk van het hout te behouden, te beschermen tegen vlekken en een gelijkmatig oppervlak te garanderen.

Dampdoorlatend oppervlak: het wordt aanbevolen om dampdoorlatende behandelingen (bijvoorbeeld verf of olie) te gebruiken, zodat het hout kan blijven ‘ademen’ en de vochtbalans in de ruimte kan reguleren.

Gevolgen van een gebrek aan behandeling:

Als CLT onvoldoende wordt beschermd, kan dit leiden tot dure reparaties, vochtvlekken op de binnenoppervlakken en structurele problemen als gevolg van bewegingen van het hout.

Wat zijn de belangrijke punten waarmee rekening moet worden gehouden bij de behandeling van een CLT-paneel:

• Dampdoorlatendheid: Zorg ervoor dat het product dampdoorlatend is, vooral als de CLT-plaat deel uitmaakt van een dampdoorlatende wandconstructie.
• Binnenklimaat: Kies producten met een lage uitstoot van VOS (vluchtige organische stoffen) voor een gezond binnenklimaat.
• Toepassing: Volg de instructies van de leverancier nauwkeurig op en aarzel niet om het product eerst op een klein, onopvallend oppervlak te testen.
• Voor onbehandelde oppervlakken binnenshuis, waar geen risico op blootstelling aan vocht bestaat, is een behandeling technisch gezien niet nodig, maar wel aanbevolen om het schoonmaken te vergemakkelijken.